Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Analizler

Doğrudan Yabancı Yatırım Üzerine Analizler

DYY üzerine yapılan geniş ve tartışmalı bir literatür bulunmaktadır. Bu sebeple geçmişten günümüze DYY’ ı belirleyen ve etkileyen faktörler değişik açılardan ele alımıştır. Öncelikle Chakrabarti (2001: 91-92), piyasa hacmi, iş gücü maliyeti, ticaret engelleri, büyüme oranı, dışa açıklık, ticaret açığı, döviz kuru, ve vergi kuru şeklinde sınıflandırarak özetlemiştir. Yukarıda bahsettiğimiz üzere UNCTAD ise 1998 yılı Dünya Yatırım Raporu’ na göre, ekonomik, politik ve yatırım ortamı olarak 3 ana sınıfta sınıflandırmıştır. (UNCTAD, 1998:91)

Scaperlanda ve Mauer (1969) yabancı yatırımlarda piyasa büyüklüğünün önemli olduğuna dair çalışmalar yapmışlardır. Root ve Ahmed (1979) ‘te yaptıkları çalışmada Scaperlanda ve Mauer ile aynı ortak sonuca ulaşmıştır. 1982’ de Kravis ve Lipsey yaptıkları çalışmada yatırım açısından yatırım yeri olarak ev sahibi ülkede ki pazar büyüklüğünün önemli bir faktör olduğunu söylemişlerdir. 1985 yılında Schneider ve Frey az gelişmiş ülkelerde ki DSYS çalışmalarında piyasa büyüklüğünün önemli olduğunu vurgulamışlardır. Aynı şekilde Shamsuddin (1994), Billington (1999), Obwona (2001), Chakrabarti (2001), Bouoiyour (2003) ve Kristjansdottir (2005) yaptıkları çalışmalarda piyasa büyüklüğünün dış yatırım açısından önemli olduğunu vurgulamışlardır.

Ayrıca Obwona (2001) yaptığı çalışmada ekonomik ve politik istikrarın yatırımı özendirici faktörler açısından daha etkili olduğu sonucuna ulaşmıştır. Aynı şekilde Bajo Rubia ve Sosvilla Rivero (1994) İspanya için yaptığı analizlerde aynı sonuca ulaşmış. Avusturya için analizi yapan Yih Yuh Yang (2000)’da ekonomik ve politik istikrarın önemli olduğunu vurgulamıştır.

Döviz kurları açısından Edwards (1990) yaptığı çalışmada döviz kuru değişimlerinin yabancı yatırıma pozitif etki yapıtğını vurgularken, Froot ve Stein (1991) ise yaptığı çalışmalar sonucunda negatif yönde etkilediğini vurgulamıştır.

Ticaret açığı bakımından yapılan analizlere göre, Torissi(1985) e göre ticaret açığı dinamik ve sağlıklı bir ekonominin göstergesi olduğu için yabancı yatırımı teşvik ettiğini belirtmişttir. Diğer yandan Schneider ve Frey (1985) ve Hein (1992) ticaret fazlası ile yabancı yatırım arasında pozitif ilişki olduğunu belirtmişlerdir.

Yabancı yatırım açısından diğer bir faktörde ekonomik büyümedir. Daha hızlı büyüyen ekonomiler işletmeler açısından kısmi olarak daha iyi fırsatlar avantajlar sunmaktadır. Yani daha iyi kar olanakları ve işlem hacmi sağlamaktadırlar. Bandera ve White (1968), Lunn (1980), Schneider ve Frey (1985) ve Culem (1988) büyümenin yabancı yatırıma pozitif etki yaptığını gözlemlerken. Nigh (1985) büyümenin gelişmiş ülkeler açısından zayıf gelişmekte olan ülkeler açısından pozitif etkiye sahip olduğunu vurgulamıştır.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com